200 rocznica śmierci Tadeusza Kościuszki

 

img 5471    Chwała Kościuszce

 

Wielkim wydarzeniem historyczno-patriotycznym, zatytułowanym „Chwała Kościuszce!”,  Miasto Czeladź uczciło 15 października 2017 roku 200 rocznicę śmierci Naczelnika Insurekcji Kościuszkowskiej, wybitnego Polaka i patrioty. Ta wyjątkowa niedziela rozpoczęła się mszą świętą w intencji  jedności narodu polskiego, celebrowaną przez ks. kan. Jarosława Wolskiego w kościele św. Stanisława B.M., z udziałem przedstawicieli Sejmu i Senatu RP, władz miasta z burmistrzem Zbigniewem Szaleńcem na czele, radnymi Rady Miejskiej z przewodniczącą Jolantą Moćko, pocztami sztandarowymi. Podniosłego charakteru liturgii dodała obecność umundurowanych grup rekonstrukcyjnych i kosynierów. Patriotycznego wydźwięku uroczystej mszy nadał również w swej homilii ks. Jarosław Wolski, podkreślając bezcenną wartość wolności, zarówno w czasach przeszłych, jak i w najnowszej historii naszego narodu.
Po zakończonej liturgii na rynku Starego Miasta odbyła się  inscenizacja historyczna z udziałem aktorów i grup rekonstrukcyjnych z Częstochowy i Kędzierzyna Koźla, którzy wystąpili  w mundurach różnych armii z epoki kościuszkowskiej. W postaci kosynierów wcielili się uczniowie klasy wojskowej Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Technicznych w Czeladzi. Natomiast mieszczan bardzo udatnie odgrywali, m.in. pracownicy Muzeum Saturn. Atrakcją pokazu była odtworzona przysięga Tadeusza Kościuszki na krakowskim rynku, którą odebrał burmistrz Zbigniew Szaleniec w towarzystwie krakowskich mieszczan i proboszcza parafii św. Stanisława B.M. „Jak żywa” postać Naczelnika była dziełem Rafała Sadowskiego - krakowskiego aktora z Teatru im. Słowackiego.
Wiele emocji wśród bardzo licznie zgromadzonych mieszkańców  wzbudziły pokazy wojskowej musztry, poboru rekrutów, formowania się oddziału kosynierów, wkroczenia wojsk pruskich do Czeladzi oraz rekonstrukcja bitwy pod Szczekocinami, a także prezentacja manewrów na placu boju z użyciem ognia karabinowego i armatniego. Autorem scenariusza i narratorem widowiska był prof. Dariusz Nawrot – historyk z Uniwersytetu Śląskiego, który zajmująco i z wielką swadą komentował wydarzenia tamtych czasów. Przy okazji przypomniał, że sto lat temu, na czeladzkim rynku, również odbywały się patriotyczne uroczystości, upamiętniające Naczelnika Insurekcji Kościuszkowskiej. Wówczas na nieistniejącym już dziś ratuszu umieszczono tablicę ku czci Naczelnika, której poświęcenia dokonał ówczesny proboszcz parafii ks. Mieczysław Rogójski. Również tego dnia, w pobliżu stojącej na rynku figury św. Nepomucena posadzono „drzewko wolności”.  Kiedy ucichły ostatnie armatnie salwy, w kierunku Parku Miejskiego noszącego imię Tadeusza Kościuszki, gdzie na centralnym skwerze postawiony został pomnik Naczelnika, wyruszył wielobarwny orszak z doboszem na czele, oddziałami wojskowych w historycznych mundurach, kosynierami, pocztami sztandarowymi i uczestnikami widowiska. Po krótkim wystąpieniu burmistrz Zbigniew Szaleniec i przewodnicząca Rady Miejskiej Jolanta Moćko odsłonili pomnik, natomiast aktu poświęcenia dokonał proboszcz parafii św. Stanisława B.M. ks. kan. Jarosław Wolski. – Ten reprezentacyjny plac  czekał na postawienie właśnie w tym miejscu obiektu o wyjątkowym znaczeniu dla miasta –  od dziś jest nim pomnik Tadeusza Kościuszki – mówił burmistrz Zbigniew Szaleniec. Z myślą o przyszłych pokoleniach, na cokole pomnika, na frontowej płycie  umieszczono inskrypcję:  „gen. Tadeusz Kościuszko (1746-1817) Najwyższy Naczelnik Siły  Zbrojnej Narodowej insurekcji w 1794 roku. W 200. rocznicę śmierci wielkiego Polaka i patrioty, Społeczeństwo Czeladzi. Czeladź, 15 października 2017 r.” Natomiast na płaszczyznach bocznych uwieczniono krótki rys biograficzny Naczelnika oraz wydarzenia mające miejsce w Czeladzi z okazji 100. rocznicy śmierci generała. A oto ich treść: gen.TADEUSZ KOŚCIUSZKO (1746-1817) - Bohater narodowy, inżynier wojskowy i wybitny strateg. Dowódca dywizji koronnej w wojnie  w obronie  Konstytucji 3 maja. Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej powstania narodowego przeciw Rosji i Prusom w 1794 r., zwanego insurekcją kościuszkowską. Dowódca zwycięskiej polsko - rosyjskiej  bitwy pod Racławicami. Uczestnik bitew pod Szczekocinami i Maciejowicami. Walczył o wolność i równouprawnienie wszystkich warstw społecznych. Uczestnik wojny  o  niepodległość Stanów Zjednoczonych 1775-1783. Zmarł 15 października 1817 r. w Solurze w Szwajcarii. Spoczywa w krypcie św. Leonarda w katedrze  na Wawelu. Od 1927 r.  jego serce znajduje się  w Zamku Królewskim w Warszawie. Mieszkańcy Czeladzi  w hołdzie gen. Tadeuszowi Kościuszce: W 1917 r. władze Czeladzi  upamiętniły setną rocznicę śmierci gen. T. Kościuszki tablicą, która została  umieszczona na elewacji ratusza. W 1941 r., podczas II wojny światowej, ratusz został zburzony przez niemieckich okupantów, a tablica uległa zniszczeniu.  
W związku z ustanowieniem przez Sejm i Senat Rzeczypospolitej Polskiej roku 2017 Rokiem Tadeusza Kościuszki, z inicjatywy władz samorządowych Czeladzi, wzniesiony został pomnik w Parku Miejskim jego imienia.  Autorem pomnika Tadeusza Kościuszki jest artysta rzeźbiarz Tomasz Wenklar – to nie pierwsza realizacja jego projektu w Czeladzi. W nawiązaniu do wydarzeń historycznych, nieopodal pomnika posadzony został okazały, pamiątkowy Dąb Kościuszki. O tym fakcie informuje stosowna tablica. Uroczystość „Chwała Kościuszce!” odbyła się w Roku Tadeusza Kościuszki uchwalonym przez Sejm i Senat RP, a także w setną rocznicę „Obchodów Kościuszkowskich” w Czeladzi w 1917 roku. Zarówno postać i dokonania Tadeusza Kościuszki, jak i wydarzenia mające miejsce przed 100. laty w Czeladzi opisał w swej najnowszej książce prof. Dariusz Nawrot, której promocja, połączona z otwarciem okolicznościowej wystawy, odbyła się w przeddzień uroczystości, 13 października 2017 roku w Muzeum Saturn.
Tekst i zdjęcia udostępnila pani WIESŁAWA KONOPELSKA